Jak działa numer alarmowy 112 w krajach Unii Europejskiej i jak z niego korzystać w podróży

Numer 112 to wspólny numer alarmowy we wszystkich państwach Unii Europejskiej. Połączenie jest bezpłatne, działa z telefonów komórkowych i stacjonarnych, także z zagranicznej karty SIM w roamingu i z telefonu z zablokowanym ekranem. Dyspozytor przyjmuje zgłoszenie i kieruje do niego policję, pogotowie lub straż pożarną. W wielu centrach można rozmawiać po angielsku, a w większości krajów system automatycznie przekazuje dyspozytorowi lokalizację dzwoniącego. Przed wyjazdem warto jednak wiedzieć, jak poprowadzić rozmowę i jakie informacje podać.

Numer 112 wprowadzono w krajach Wspólnoty na początku lat dziewięćdziesiątych, żeby podróżni nie musieli pamiętać różnych numerów alarmowych w każdym państwie. Dziś obowiązek jego obsługi wynika z unijnych przepisów o łączności elektronicznej. Numer działa w całej Unii, a także w wielu innych krajach Europy i poza nią, choć tam warto sprawdzić to przed wyjazdem.

Krajowe numery alarmowe nadal istnieją i działają równolegle. W Polsce to na przykład 997, 998 i 999, w innych państwach własne numery policji czy pogotowia. Podróżny nie musi ich jednak znać. Dzwoniąc na 112, trafi do centrum, które przekaże sprawę odpowiednim służbom.

Jak przebiega zgłoszenie za granicą

Rozmowa z dyspozytorem przebiega podobnie w każdym kraju. Najważniejsze, żeby zachować spokój i odpowiadać na pytania. Pomaga zapamiętanie prostego schematu:

1. Co się stało. Wypadek, pożar, nagłe zachorowanie, przestępstwo.
2. Gdzie jesteś. Adres hotelu, nazwa ulicy, numer drogi, charakterystyczne miejsce, a na szlaku nazwa trasy lub schroniska.
3. Ile osób potrzebuje pomocy i w jakim są stanie: czy są przytomne, czy oddychają, czy krwawią.
4. Kim jesteś i pod jakim numerem można się z tobą skontaktować.

Nie rozłączaj się pierwszy. Dyspozytor może potrzebować dodatkowych informacji albo podać instrukcje pierwszej pomocy do czasu przyjazdu służb. Jeśli nie znasz języka kraju, powiedz od razu, w jakim języku możesz rozmawiać. W wielu centrach dyspozytorzy znają angielski, a niektóre mają możliwość połączenia z tłumaczem.

Lokalizacja, roaming i osoby z niepełnosprawnościami

W większości państw Unii działa system, który przy połączeniu z numerem alarmowym automatycznie przesyła dyspozytorowi lokalizację telefonu, ustaloną na podstawie GPS i sieci. Jest to ogromne ułatwienie, gdy dzwoniący nie wie, gdzie dokładnie się znajduje, na przykład na nieznanej drodze czy w górach. Nie zwalnia to jednak z podania adresu, bo dokładność lokalizacji bywa różna.

Połączenie z numerem 112 jest bezpłatne również w roamingu. Telefon połączy się z dowolną dostępną siecią, nawet jeśli w danym miejscu nie ma zasięgu twojego operatora. Osoby niesłyszące i niedosłyszące mogą w wielu krajach kontaktować się ze służbami przez SMS lub specjalne aplikacje, ale rozwiązania różnią się między państwami, więc przed wyjazdem warto sprawdzić, jak to działa w kraju docelowym.

Warto pamiętać, że Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego nie zastępuje telefonu na 112, tylko pozwala skorzystać z publicznej opieki zdrowotnej na tych samych zasadach co mieszkańcy. Jak z niej korzystać, wyjaśniamy w tekście jak korzystać z europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego za granicą.

Pierwsza pomoc do czasu przyjazdu służb

Wezwanie pomocy to pierwszy krok, ale od chwili zgłoszenia do przyjazdu karetki mija zwykle kilka lub kilkanaście minut, a w górach czy na odludziu znacznie więcej. Dyspozytor może w tym czasie prowadzić cię przez kolejne czynności: ułożenie poszkodowanego w pozycji bocznej, ucisk krwawiącej rany czy resuscytację krążeniowo-oddechową. Telefon warto przełączyć na głośnik, żeby mieć wolne ręce.

Zimą szczególnie ważna jest ochrona poszkodowanego przed wychłodzeniem. Nawet przy niegroźnym urazie leżenie na śniegu czy zimnym asfalcie szybko obniża temperaturę ciała. Podłóż pod osobę kurtkę, karimatę lub koc i okryj ją od góry. Jeśli to możliwe, poproś kogoś z otoczenia, żeby wyszedł naprzeciw służbom i wskazał drogę, zwłaszcza w dużym ośrodku narciarskim lub na rozległym osiedlu.

Kiedy dzwonić na 112, a kiedy na inne numery

Numer alarmowy służy do sytuacji zagrożenia życia, zdrowia, mienia lub bezpieczeństwa. Nie należy go używać do pytania o drogę, godziny otwarcia apteki czy zgłaszania drobnych spraw. Fałszywe zgłoszenia w większości krajów są karalne, a każde zbędne połączenie blokuje linię komuś, kto naprawdę potrzebuje pomocy.

W wielu państwach Unii działają też inne wspólne numery z serii 116, na przykład 116 000 do zgłaszania zaginięcia dziecka i 116 111, czyli telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Ich dostępność różni się między krajami. W niektórych państwach istnieją ponadto osobne numery do lekarza dyżurnego w sprawach, które nie są nagłe, a w górach do służb ratownictwa górskiego. Sprawdź je przed wyjazdem na narty i zapisz w telefonie.

Co przygotować przed zimowym wyjazdem

• zapisz w telefonie adres i numer telefonu miejsca noclegu, żeby móc szybko podać lokalizację,
• włącz w ustawieniach telefonu dane medyczne i kontakt alarmowy widoczne na zablokowanym ekranie,
• naucz dzieci, że w każdym kraju Unii pomoc wzywa się numerem 112,
• w górach miej naładowany telefon i powerbank, bo bateria na mrozie szybciej się rozładowuje,
• sprawdź, czy kraj, do którego jedziesz, ma system ostrzeżeń publicznych wysyłanych na telefony, i nie wyłączaj ich.

Przed podróżą warto też przejrzeć aktualne zasady wjazdu i przepisy obowiązujące w poszczególnych krajach. Najważniejsze z nich zebraliśmy w artykule najważniejsze zmiany w przepisach UE dotyczące podróżowania. Kilka minut przygotowania sprawi, że w nagłej sytuacji nie stracisz czasu na szukanie numeru ani tłumaczenie, gdzie jesteś.